công trình tiếp cận

Để người khuyết tật tiếp cận công trình xây dựng

Posted on Updated on


(TTO) – Ở VN có khoảng 6,5 triệu người khuyết tật. Tuy nhiên, việc thiết kế công trình xây dựng để người khuyết tật có thể tiếp cận, sử dụng chưa được quan tâm.

GS-TS Nguyễn Hữu Dũng, vụ trưởng Vụ Khoa học – công nghệ Bộ Xây dựng, cho biết:

– Phần lớn công trình mới xây dựng ở ta chưa quan tâm hoặc chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng của người khuyết tật. Đây chính là rào cản hạn chế người khuyết tật hòa nhập cộng đồng, phát huy năng lực và những đóng góp của họ đối với xã hội. Trong khi đó, số người này chiếm tỉ lệ khá lớn so với tổng số dân: khoảng 8%, tương đương với 6,5 triệu người.Từ thực tế đó, năm 1998 Chủ tịch nước đã ký ban hành pháp lệnh về người khuyết tật. Đến năm 2002, Bộ Xây dựng ban hành hệ thống qui chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật tiếp cận, sử dụng. Luật Xây dựng ban hành năm 2004 cũng đề cập vấn đề này.

* Cụ thể qui chuẩn này áp dụng đối với những công trình nào?

– Qui chuẩn áp dụng đối với việc xây dựng mới và cải tạo công trình công cộng, nhà ở, chung cư, đường và hè phố, đặc biệt là những công trình công cộng như nhà văn hóa, sân vận động, bệnh viện, trường học, siêu thị, nhà bảo tàng, trụ sở cơ quan, công trình giao thông… để người khuyết tật được tiếp cận, sử dụng. Dựa vào các qui chuẩn này, cơ quan chức năng xem xét thẩm định, cấp phép dự án xây dựng công trình mới, xem đó là một trong những tiêu chuẩn bắt buộc.

De nguoi khuyet tat tiep can cong trinh xay dung
GS-TS Nguyễn Hữu Dũng

* Các qui chuẩn của Bộ Xây dựng có hiệu lực gần ba năm qua nhưng dường như rất ít đơn vị thi công quan tâm?

– Bộ Xây dựng đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho các đơn vị trong ngành và các đơn vị liên quan tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng sau khi ban hành qui chuẩn. Hai năm qua cho thấy ý thức tiếp cận của các nhà quản lý xây dựng, nhà đầu tư, tư vấn, nhà thầu xây dựng đã được nâng lên. Ở các đô thị lớn, nhiều công trình công cộng mới được xây dựng đảm bảo các qui định. Có thể thấy điều này ở các sân vận động, nhà thi đấu phục vụ SEA Games 22, khách sạn, trụ sở hành chính, nhà văn hóa… Gần đây các đồ án tốt nghiệp của sinh viên ngành kiến trúc cũng bắt đầu chú ý đến các qui chuẩn.Tuy nhiên, trên thực tế còn nhiều chủ đầu tư chưa quan tâm vấn đề này. Lý do chính là họ e ngại sẽ làm tăng giá thành xây dựng công trình. Những đơn vị này chưa ý thức công trình của mình phải được tiếp cận, sử dụng bởi nhiều đối tượng. Tôi xin nhấn mạnh công trình kiến trúc là phải cho mọi người, mọi đối tượng, kể cả những người khuyết tật, những người già cả mà hệ vận động thị giác, thính giác bị thoái hóa, khiếm khuyết. Các nhà tư vấn xây dựng, đặc biệt là các kiến trúc sư, chưa nghĩ rằng việc không chú ý những đường nét thiết kế làm nên không gian chức năng công trình đã vô tình tạo thành rào cản cho những người khuyết tật sử dụng, vốn đã chịu nhiều thiệt thòi trong cuộc sống.

* Có qui định, nhưng chưa có biện pháp chế tài nên các đơn vị thiết kế không quan tâm, còn các cơ quan thẩm định cũng cho qua?

– Ở ta hiện nay chưa ban hành các biện pháp chế tài nhưng nói như vậy không có nghĩa là muốn thực hiện hay không cũng được. Các văn bản qui định về kỹ thuật cần phải được tuân thủ trong quá trình thiết kế và xây dựng các công trình.

* Tiến sĩ nghĩ gì khi một vấn đề mang tính xã hội như vậy nhưng lại ít được các đơn vị thiết kế quan tâm?

– Theo tôi, đây không chỉ là vấn đề mang tính nhân đạo mà còn là trách nhiệm xã hội và mang ý nghĩa kinh tế – xã hội cao cả. Thiết kế công trình không những để người khuyết tật có thể sử dụng, thụ hưởng các phúc lợi xã hội mà còn nhằm phát huy tiềm năng của họ đóng góp cho xã hội.

* Xin cảm ơn ông.

PHÚC HUY thực hiện

Việt Báo (Theo_TuoiTre)

“Tiếp Cận” là gì

Posted on Updated on


Bạn nghe về “Bản Đồ Tiếp Cận”, bạn nói về NKT “tiếp cận” công trình, và một ai đó sẽ hỏi bạn rằng “Tiếp Cận” là gì?

“Tiếp cận” là từ tiếng Việt tương ứng với từ “acessibility”trong tiếng Anh. Nó được dùng để mô tả mức độ số lượng nhiều người nhất có thể tiếp cận được của một sản phẩm nào đó (như các loại thiết bị, dịch vụ, môi trường không gian…).

“Tiếp cận” được hiểu là “có thể tới được” về mặt chức năng của một hoặc toàn bộ hệ thống nào đó. Tiếp cận thường được dùng khi nói đến người khuyết tật (NKT) cùng quyền họ được tiếp cận đến các thực thể (thường là thông qua các phương tiện kĩ thuật trợ giúp).

Có nhiều định nghĩa về tiếp cận đã được dùng làm cơ sở để xây dựng các bộ luật và qui định điều lệ về quyền được tiếp cận của các cá nhân trong cộng đồng.

Để hiểu khái niệm “Tiếp Cận”, cần phân biệt giữa “Tiếp Cận” (acessibility) và “Có Thể Sử Dụng Được” (usability).

Các thực thể mà NKT có quyền tiếp cận không chỉ thường được dùng để mô tả các phương tiện trợ giúp cho NKT đi lại, như “tiếp cận bằng xe lăn”, mà đã được mở rộng ra trong các mặt khác nữa của NKT như tiếp cận bằng chữ nổi, đường dốc cho xe lăn, thang máy, kí hiệu cho người mù ở lối qua đường, đường viền đi bộ, thiết kế trang web…

xe lăn - một trong những phương tiện hộ trợ tiếp cận
Xe lăn – một trong những phương tiện hỗ trợ tiếp cận

“Tiếp cận” được đề cập đến trong các lĩnh vực chính sau của NKT:

– Giao thông tiếp cận: Trong giao thông, “tiếp cận” nói đến sự đến được nơi cần tới một cách dễ dàng.
Người ở những địa điểm có mức độ tiếp cận cao sẽ đến được với nhiều hoạt động một cách nhanh chóng, còn người ở những địa điểm không thể tiếp cận được thì sẽ đến được với ít hoạt động bằng một lượng thời gian đáng kể. Một trong những tiêu chuẩn cơ bản của giao thông tiếp cận là nền thấp (hoặc gầm thấp), đặc biệt là với những phương tiện vận tải công cộng.

– Truyền thông và công nghệ thông tin tiếp cận: Đây là phương diện khác của sự tiếp cận, nó giúp cho NKT có thể tiếp cận được với công nghệ thông tin cùng các dịch vụ của nó với những khoảng cách không rào cản tối thiểu.
Chẳng hạn một trang web tiếp cận cho người khiếm thị sẽ có kèm theo lời tường thuật về trang web, nó mô tả chi tiết các chế độ tiếp cận, bảng chỉ dẫn các phím tiếp cận…

– Hội họp và hội thảo tiếp cận: Hội họp và hội thảo được xem là nhu cầu cần thiết với tất cả mọi người.
Một cuộc hội họp hoặc hội thảo tiếp cận phải hội tụ được những yêu cầu sau: Di chuyển tiếp cận, nghe tiếp cận, nhìn tiếp cận…

Cơ sở pháp lý của dự án

Posted on Updated on


Nhận thấy nhu cầu tiếp cận các công trình của Người khuyết tật, năm 2002 Bộ Xây dựng đã ký Quyết định số 01/2002-BXD ban hành bộ Quy chuẩn xây dựng và tiêu chuẩn xây dựng cho các đơn vị chủ quản, bao gồm các văn bản hướng dẫn với đầy đủ số liệu cụ thể trong xây dựng:

  • QCXDVN 01: 2002, Quy chuẩn xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.
  • TCXDVN 264: 2002, Nhà và công trình – Nguyên tắc cơ bản xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.

Văn bản được biên soạn căn cứ vào Pháp lệnh về người tàn tật:

Điều 26: “Việc đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo công trình nhà ở, các công trình công cộng và thiết kế chế tạo các dụng cụ sinh hoạt, các phương tiện giao thông, liên lạc phải tính đến nhu cầu sử dụng thuận tiện của người tàn tật, trước hết là người tàn tật các dạng vận động, thị giác, đồng thời phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành”.

Ngày 01/01/2011, Luật về Người khuyết tật chính thức có hiệu lực, trong Điều 2, khoản 8 có đề cập về vấn đề tiếp cận như sau:

Tiếp cận là việc người khuyết tật sử dụng được công trình công cộng, phương tiện giao thông, công nghệ thông tin, dịch vụ văn hóa, thể thao, du lịch và dịch vụ khác phù hợp để có thể hòa nhập cộng đồng.”

Để ứng dụng thực tiễn bộ luật, Trung tâm Khuyết tật và Phát triển DRD phối hợp với Liên hiệp hội Người khuyết tật Việt Nam thực hiện Dự án “Bản đồ tiếp cận cho Người khuyết tật nhằm tăng sự hoà nhập của Người khuyết tật với cộng đồng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nhu cầu hoà nhập chính đáng của Người khuyết tật.

Đối tượng nào cần “Tiếp Cận”?

Posted on Updated on


Bất kỳ người nào cũng cần “tiếp cận”. Nhưng khái niệm này thường dùng trong các văn bản nói về người khuyết tật (NKT) cùng quyền họ được tiếp cận đến các thực thể (thường là thông qua các phương tiện kĩ thuật trợ giúp). Bởi vì NKT có những đặc điểm riêng biệt mà không thể tiếp cận tất cả các thực thể một cách bình thường.

Trong dự án “Bản Đồ Tiếp Cận“, đối tượng được hưởng lợi là những đối tượng có hạn chế về vận động, bao gồm:

  1. Đối tượng nhắm đến là người khuyết tật vận động và phân thành 4 mức độ:
  • Mức độ 3: người đi xe lăn
  • Mức độ 2: người chống nạng
  • Mức độ 1: người có chân yếu
  • Mức độ 0: người không khuyết tật
  1. Người cao tuổi, người đi lại khó khăn và khách du lịch là người khuyết tật trong và ngoài nước và người cao tuổi.
  2. Những người lớn tuổi đi lại khó khăn, phụ huynh đẩy xe nôi

Trong đó, đối tượng số 1 và 2 là đối tượng hưởng lợi chính của dự án.

Công trình nào cần đảm bảo cho NKT tiếp cận?

Posted on Updated on


Theo quy chuẩn 2009 TCVN:2009 đã đề cập về phạm vi áp dụng

“…được áp dụng khi xây dựng mới hoặc cải tạo công trình dân dụng đảm bảo người khó khăn về vận động tiếp cận sử dụng:

CHÚ THÍCH:

  1. Công trình dân dụng trong tiêu chuẩn này bao gồm nhà ở và công trình công cộng (gọi tắt là công trình)
  2. Những khó khăn về vận động là những người dùng xe lăn, người dùng nạng, gậy chống, lồng chống, chân giả, người già, phụ nữ có con nhỏ đẩy xe nôi,… sau đây gọi tắt là người khuyến tật

Để hoàn thành dự án này, hơn 40 bạn TNV của dự án đã khảo sát tất cả các loại công trình bao gồm:

  1. Cơ quan, công trình trụ sở làm việc
  2. Công trình văn hoá
  3. Công trình thể thao
  4. Công trình thương mại
  5. Công trình khách sạn
  6. Công trình y tế
  7. Công trình giáo dục
  8. Công trình phục vụ giao thông
  9. Công trình dịch vụ công cộng
  10. Nhà ở (chung cư, nhà riêng lẻ)

Chi tiết các bạn xem trong tài liệu đính kèm nhé. Qui chuan XD 2009.